Endgame

Państwa upadłe to będzie zmora XXI wieku. Haiti ma to szczęście (albo nieszczęście) w przeciwieństwie do innych państw upadłych, że jest krajem małym, niezbyt rozległym i w miarę łatwym do przebycia (nie tak jak np. Afganistan), ma stabilnego sąsiada (Dominikanę) i prawie wszędzie wokół morze (co utrudnia migrację np. radykałów, jak to się dzieje w Arabii Saudyjskiej czy Somalii). Leży także niedaleko od państwa bogatych, co ułatwia niesienie pomocy.

Haiti bez wątpienia jest jednak państwem upadłym. Byłem tam podczas amerykańskiej internwencji w 1993 roku i mam jak najgorsze wspomnienia. Ludzie przemili, a ci z niebieskimi oczami i imionami jak Thadeuss wiedzą nawet, że gdzie ich przodkiem był kiedyś polski legionista.

Ale struktury państwa nie działały ani wtedy, ani teraz. Takiego syfu i tak powszechnej biedy połączonej z beznadzieją nie widziałem nigdzie. Już wtedy brakowało jedzenia, a coś normalnego można było kupić tylko od złodziei i malwersantów pomocy zagranicznej. To było potworne, przygnębiające doświadczenie, jeszcze dodatkowo umacniane przez powszechne tam uwielbienie dla czarnej magii.

Dzięki swemu położeniu Haiti jest od lat utrzymywane przez społeczność międzynarodową, przede wszystkim USA i ONZ. Społeczność ta nie ma procedury postępowania z takimi państwami, a powinna. Haiti powinno zostać oficjalnie uznane przez ONZ za państwo upadłe, jego struktury państwowe powinny zostać rozwiązane, a zarządzenie nim powinni przejąć urzędnicy ONZ.

Utrzymywanie prezydenta, premiera, parlamentu, policji, wojska i innych iunstytucji państwa to na Haiti fikcja i wyrzucanie pieniędzy w błoto. Ale oczywiście nikt się na taki krok nie zdecyduje. Więc pałac prezydencki zostanie odbudowany jako pierwszy, bo przecież prezydent musi gdzieś urzędować, a w slumsach Port-au-Prince (czyli poza jedną dzielnicą - wszędzie) będzie tak samo jak dotychczas, tylko gorzej.

PS jakoś cały świat patrzy teraz z nadzieją na armię amerykańską. Jak przychodzi co do czego, to amerykański lotniskowiec okazuje się być wytęsknionym widokiem. Tak było przy tsunami, tak jest i teraz.